Η Αθήνα του 19ου και 20ου αιώνα

Σε πρώτο πλάνο η Ταβέρνα 'Συγγρός', η μετέπειτα γνωστή ταβέρνα ''ο Κόκορας'' όπου τραγουδούσαν μεγάλα ονόματα με μαέστρο τον Λίνο Κόκκοτο.  Φωτογράφος: Κατερίνα Ζωιτοπούλου - Μαυροκεφαλίδου Ψηφιακός χρωματισμός: Μ.Σ. / AI Το 2021-26

Από την οδό Μάρκ. Αυρήλιου, αριστερά το πρώτο στενό είναι η οδός Κυρρήστου, δεξιά είναι η Ρωμαϊκή Αγορά με το 'Ωρολόγιο του Κυρρήστου, (Αέρηδες).  Η οδός Μάρκ. Αυρήλιου, η οδός Κυρρήστου και η οδός Λυσίου, είναι τα όρια της περιοχής του Μοναστηρακίου με την Πλάκα. Στο τέλος του δρόμου είναι η οδός Λυσίου, και πιο μέσα η οδός Θρασυβούλου, όπου διακρίνεται ο Ναός Παναγίας Χρυσοκαστριωτίσσης. Στο βάθος τα Αναφιώτικα της περιοχής Πλάκα, με φόντο το Ερέχθειο και τα τείχη της Ακρόπολης. Τα κτήρια της φωτογραφίας υπάρχουν όλα και σήμερα. Πλάνο από την ταινία "Λατέρνα, φτώχεια και φιλότιμο" Φωτογραφία της  Μάρω Μπουρδάκου στην Ομάδα: Αθήνα...στιγμές στο χρόνο.... Το 2021 Το 2023

Τραμ στην τότε Κηφισίας, (έως το 1932), αλλά και στρατιωτικά οχήματα από το στρατόπεδο 'Εφορίας Υλικού Πολέμου Αθηνών' (ΕΥΠΑ), που βρίσκεται δεξιά, (κατεδάφιση το 1958), και στην θέση του θα κτισθεί το ξενοδοχείο «Χίλτον». Αριστερά (δεν φαίνεται), είναι το σημερινό Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης στην αριστερή γωνία της οδού Ηροδότου, η οποία δεξιά συνεχίζει ως οδός Ρηγίλλης. Στον φόντο ο Υμηττός. Κείμενο: Μ.Σ. Φωτογράφος: Πέτρος Πουλίδης (1885-1967) Αρχείο: ΕΡΤ Το 2023

Από την πλατεία μπροστά στο Μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη. Δεξιά είναι η Βουλή, κτήριο κατασκευής το (1836-1847), στο μέσο διακρίνεται το 'Μέγαρο Συγγρού', του 1873, επί της λεωφόρου Βασιλίσσης Σοφίας 5 και Ζαλοκώστα, με σχέδια του Ερνέστου Τσίλλερ (1837-1923), (σημερινό υπουργείο εξωτερικών). Στον φόντο ο Λυκαβηττός, (όταν ακόμα φαινόταν από την πλατεία). Κείμενο: Μ.Σ. Αρχείο: Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν-Μιλγουόκι (UWM) Ψηφιακή συλλογή «Cities Around the World» της βιβλιοθήκης AGSL  (American Geographical Society Library) του UWM Φωτογράφος: Αμερικανός φωτορεπόρτερ και εξερευνητής Harrison Forman (1904–1978) Η φωτογραφία τραβήχτηκε (πιθανότατα γύρω στο 1963-1964), όταν ο Forman επισκέφθηκε και κατέγραψε την καθημερινή ζωή στην Ελλάδα. Το 2022

Από την οδό Φιλελλήνων η οδός Όθωνος, και η πλατεία Συντάγματος, με φόντο το κτήριο της Βουλής των Ελλήνων (πρώην Παλαιά Ανάκτορα). Αμερικανός φωτογράφος: John Shakely Το 2021 Το 2022

Τραμ στην συμβολή των λεωφόρων, Βασιλίσσης Αμαλίας, αριστερά η Πανεπιστημίου, και δεξιά η Βασιλίσσης Σοφίας. Το κτήριο μπροστά είναι το 'Μέγαρο Παπούδωφ'. (του 1874). Ανήκε στον Αριστείδη Παπούδωφ, ο οποίος έμενε σε αυτό με τη σύζυγο του Αλεξάνδρα Παπούδωφ, (Κατεδάφιση 1971). Στο βάθος αριστερά (Πανεπιστημίου), διακρίνεται το 'Μέγαρο Κούπα', (του 1875), έργο του Enrst Ziller, (Ερνέστος Τσίλλερ), ολοκληρώθηκε το 1900, (υπάρχει και σήμερα). Κείμενο: Μ.Σ Φωτογράφος: Dmitri Kessel Το 2022

Η οδός Όθωνος μπροστά στα κεντρικά γραφεία της «Ολυμπιακής», κάθοδος τότε καθώς υπήρχε η κυκλική κίνηση επί της πλατείας, (από το 1960), και άνοδος η οδός Βασιλέως Γεωργίου Α'. Δεξιά είναι η πιάτσα με γκρι ταξί, (υπήρχαν έως το 1981). Απέναντι συνεχίζει ως οδός Μητροπόλεως. Αριστερά ο πρώτος δρόμος είναι η οδός Φιλελλήνων. Κείμενο: Μ.Σ. Φωτογράφος: David Rostance Το 2022

Το πρώτο κτήριο αριστερά στην γωνία της οδού Σταδίου είναι το μέγαρο Γιαννόπουλου όπου στεγάστηκε το 'Μέγα Ξενοδοχείον' των Αθηνών, και το βιβλιοπωλείο του 'Ελευθερουδάκη' (η κατεδάφιση θα γίνει το 1963). Στο μέσο και δεξιά της Σταδίου  είναι η οδός Βασιλέως Γεωργίου Α', με τα εξής γνωστά κτήρια. Το κτήριο με την τέντα είναι το 'μέγαρο Βούρου', με το καφενείο του 'Ζαχαράτου', (η κατεδάφιση θα γίνει το 1963), στην ίδια θέση σήμερα το 'Athens Plaza'. Δίπλα είναι το 'Μέγαρο Σκουλούδη', (η κατεδάφιση θα γίνει το 1934), τη θέση του θα πάρει το ξενοδοχείο «King George».(υπάρχει και σήμερα). Το επόμενο κτήριο δεξιά είναι το ξενοδοχείο 'Μεγάλη Βρεταννία', εγκατεστημένο εκεί από το 1874, έως και σήμερα, (μέγαρο Αντώνη Δημητρίου), κτήριο του 1842). Το 1956 θα γίνει ολική κατεδάφιση και ανακατασκευή του ξενοδοχείου από τον αρχιτέκτονα Κώστα Βουτσινά. Τραμ διέρχεται στην πλατεία από την οδό Σταδίου. Αριστερά είναι η οδός Καραγιώργη Σερβία...

Το πρώτο κτήριο αριστερά επί της πλατείας και της οδού Ερμού είναι το 'Μέγαρο Κορομηλά', κατασκευάστηκε το 1853 με σχέδια του 'Παναγή Κάλκου' (1818–1875). Στο ισόγειο του στέγαζε το ζαχαροπλαστείο του 'Ζαβορίτη', αλλά και κατά καιρούς διάφορα ξενοδοχεία. (κατεδάφιση το 1963). Στην θέση αυτού του κτηρίου σήμερα, είναι η δεξιά πλευρά του Υπουργείου Οικονομικών. Δίπλα η οδός Ερμού, το ξενοδοχείο «Grand Hotel d' Angleterre», (Μέγα Ξενοδοχείο της Αγγλίας), μεταγενέστερα ως  «Νέον Αγγλίας», στην αρχική του τριώροφη μορφή, προτού προστεθεί ο τέταρτος όροφος κατά τις αρχές του 20ού αιώνα (περίπου το 1905-1907). Ανεγέρθηκε το 1875 για λογαριασμό του Συριανού τραπεζίτη Ψιακή. Η είσοδος ήταν επί της οδού Ερμού,  (στο ισόγειο ήταν το ζαχαροπλαστείο του Παπασπύρου), (κατεδάφιση το 1961). Το τρίτο κτήριο είναι παλαιότερη οικία της οικογένειας Πάλλη, κτισμένο προ του 1845. Το 1910-1911 θα  κτιστεί στην θέση του το γνωστό νεοκλασικό κτήριο 'Μέγαρο Πάλλη' σε σχέδι...

Μία σπάνια φωτογραφική λήψη της οδού Πανεπιστημίου, με μονοκατοικίες και διώροφα, από το ύψος της οδού Κριεζώτου. Μία συνηθισμένη μέρα με κόσμο να περιφέρεται στον τότε χωμάτινο δρόμο, και στο βάθος βλέπουμε το τραμ γνωστό ως «κωλοσούρτης». Το ατμοκίνητο τραμ του Φαλήρου τέθηκε σε λειτουργία το 1887. Η αφετηρία του βρισκόταν μπροστά στην Ακαδημία Αθηνών. Διέσχιζε τις λεωφόρους Πανεπιστημίου, Αμαλίας, λεωφόρο Ελευθερίου Βενιζέλου «Θησέως», Τζιτζιφιές, παραλιακή λεωφόρο, όπου και κατέληγε στον Φαληρικό όρμο. Δεξιά είναι το Μέγαρο Σλήμαν, γνωστό και ως Ιλίου Μέλαθρον του 1878-1880 σε σχέδια του Ερνέστου Τσίλλερ, ως κατοικία του Ερρίκου Σλήμαν.  Σήμερα στο Ιλίου Μέλαθρον στεγάζεται το Νομισματικό Μουσείο Αθηνών. Κείμενο: Μ.Σ. Φωτογράφος / Εκδότης: Σώζεται σε έγχρωμη λιθογραφική έκδοση (καρτ ποστάλ) με αριθμό 1979 από Άγνωστο Εκδότη της εποχής Το 2023

Από την πλατεία της Παλαιάς Βουλής, δ εξιά είναι το άγαλμα του Κολοκοτρώνη, (έργο του γλύπτη Λάζαρου Σώχου),  μεταφέρθηκε εκεί τον Φεβρουάριο του 1954, από την αρχική του θέση που ήταν δίπλα στην οδό Κολοκοτρώνη. Δεξιά είναι το σημερινό Εθνικό Ιστορικό Μουσείο - Μέγαρο Παλαιάς Βουλής. Μπροστά είναι η οδός Σταδίου, και ένα γκρι ταξί, (έγιναν κίτρινα μετά το 1981). Στο μέσο της φωτογραφίας το κτήριο είναι το Μέγαρο Μετοχικού Ταμείου Στρατού' (Μ.Τ.Σ.), (κατασκευής του 1926-27). Τα κτήρια της φωτογραφίας υπάρχουν όλα και σήμερα. Κείμενο: Μ.Σ Φωτογράφος: Charles W. Cushman (Τσαρλς Κούσμαν). Η λήψη ανήκει στην παγκοσμίως γνωστή συλλογή ερασιτεχνικών έγχρωμων φωτογραφιών (με φιλμ Kodachrome) που τράβηξε ο Αμερικανός φωτογράφος κατά τις περιηγήσεις του στην Ευρώπη και την Ελλάδα. Στοιχεία Αρχείου: Η φωτογραφία αποτελεί μέρος της ψηφιοποιημένης συλλογής Charles W. Cushman Photograph Collection, η οποία φυλάσσεται και διατίθεται από το Πανεπιστήμιο της Ιντιάνα (Indiana University Archives). ...

Από την οδό Σταδίου η πλατεία Συντάγματος αλλά και οι γύρω δρόμοι (χωματόδρομοι), μες τα χιόνια. Απέναντι είναι οδός Φιλελλήνων, στην αριστερή γωνία είναι το ξενοδοχείο των Ξένων «Hôtel des étrangères» του Στέφανου Ξένου, στην θέση του θα ανεγερθεί το 1917 το 'Μέγαρο Γιάνναρου', το πρώτο πολυώροφο κτήριο (7 ορόφους), και με ανελκυστήρα, (υπάρχει και σήμερα). Ακριβώς αριστερά δίπλα του βρίσκεται η οικία του εκδότη και συγγραφέα Γ. Κατσίμπαλη, η κατεδάφιση θα γίνει το 1965. Δεξιά στην άλλη γωνία είναι το Μέγαρο του 'Γεώργιου Παχύ', (του 1865, η κατεδάφιση θα γίνει το 1959), στο ισόγειο του το κατάστημα 'Pinacotheque Hellenique', το φωτογραφείο του Αριστοτέλη Ρωμαϊδη. Στο βάθος αριστερά διακρίνεται η Ρωσική εκκλησία της Αγίας Τριάδας. Κείμενο: Μ.Σ. Συλλογή οικογένειας Ευκλείδη Πηγή: Ε.Λ.Ι.Α. Το 2021 Το 2022 Το 2025

Σφουγγαράς επί της οδού Καραγιώργη Σερβίας. Αριστερά είναι η οδός Σταδίου. Απέναντι είναι η οδός Βασιλέως Γεωργίου Α', (άνοδος), τότε υπήρχε η κυκλική κίνηση επί της πλατείας, (από το 1960), και κάθοδος η οδός Όθωνος. Επί της οδού Βασιλέως Γεωργίου Α', είναι τα γνωστά ξενοδοχεία: 'Μεγάλη Βρεταννία, 'King George', και 'Athens Plaza'. Στο βάθος η βουλή και ο Υμηττός. Κείμενο: Μ.Σ Φωτογράφος:  Jac. de Nijs Αρχείο: Η λήψη ανήκει στο ολλανδικό φωτογραφικό πρακτορείο Anefo (Γενικό Ολλανδικό Φωτογραφικό Πρακτορείο Τύπου). Το 2022

Από την πλατεία βλέπουμε, από αριστερά τα κτήρια, η 'οικία Παύλου Καλλιγά', έργο 'Τσίλλερ', η κατεδάφιση θα γίνει το 1957. Δίπλα το κτήριο στην γωνία με την οδό Σταδίου, είναι το 'Μέγαρο Γιαννόπουλου' όπου στεγάστηκε το 'Μέγα Ξενοδοχείον των Αθηνών', και το βιβλιοπωλείο του 'Ελευθερουδάκη' (η κατεδάφιση θα γίνει το 1963). Το επόμενο κτήριο είναι επί της Σταδίου, οι 'Βασιλικοί στάβλοι του Όθωνα', στην θέση τους θα κτιστεί το σημερινό 'Μέγαρο Μετοχικού Ταμείου Στρατού' (Μ.Τ.Σ.), (το 1926-27). Στο κέντρο στην δεξιά γωνία της Σταδίου είναι το 'Μέγαρο Βούρου', όπου στεγαζόταν το καφενείο του 'Ζαχαράτου', (η κατεδάφιση θα γίνει το 1963), στην θέση του θα κτιστεί το σημερινό ξενοδοχείο «Athens Plaza». Δίπλα είναι το  'Μέγαρο Σκουλούδη', (η κατεδάφιση θα γίνει το 1934), στη θέση του θα ανεγερθεί το σημερινό ξενοδοχείο 'King George'. Το κτήριο δεξιά είναι το ξενοδοχείο 'Μεγάλη Βρεταννία', εγκατεστημέ...

Από την αρχή της οδού Φιλελλήνων, αριστερά είναι η οδός Μητροπόλεως, δεξιά η οδός Όθωνος. Αριστερά ο κενός χώρος στην γωνία με την οδό Ερμού είναι του κατεδαφισμένου πλέον 'Μεγάρου Αντρέα Κορομηλά', κτήριο του 1853, με σχέδια του Παναγή Κάλκου (1818–1875). Στο ισόγειο του στέγαζε το ζαχαροπλαστείο του Ζαβορίτη. Η κατεδάφιση έγινε το 1963. Στην θέση αυτού του κτηρίου σήμερα, είναι η δεξιά πλευρά του Υπουργείου Οικονομικών. Στην δεξιά γωνία της Ερμού το νέο κτήριο έχει πάρει την θέση του ξενοδοχείου «Grand Hotel d' Angleterre», «Νέον Αγγλίας», η είσοδος του ήταν από την Ερμού, στο ισόγειο ήταν το γνωστό ζαχαροπλαστείο του Παπασπύρου, η κατεδάφιση έγινε το 1961. Στο μέσο στην αριστερή γωνία της οδού Καραγιώργη Σερβίας το νεοκλασικό κτήριο είναι το «Μέγαρο Πάλλη», κατασκευής του 1910-1911, σε σχέδια του αρχιτέκτονα 'Αναστασίου Μεταξά', υπάρχει και σήμερα, και φιλοξενεί το κατάστημα 'Public'. Το επόμενο νέο κτήριο έχει πάρει την θέση της 'οικίας Παύλου Καλλιγ...

Μπροστά το Μέγαρο Κούπα, έργο του Enrst Ziller, (Ερνέστος Τσίλλερ), οικοδομήθηκε το 1875, και ολοκληρώθηκε το 1900, (υπάρχει και σήμερα). Δεξιά η οδός Κριεζώτου. Κείμενο: Μ.Σ. Αρχείο:  Deutsche Fotothek  Γερμανός αρχαιολόγος, ιστορικός τέχνης και φωτογράφο;: Konrad Helbig (1917–1986) Το 2023

Η πλατεία  γεμάτη από κόσμο, ένας  Εύζωνας ποζάρει στον φακό. Πίσω του δεξιά είναι η οδός Μουσών, (τότε), (σημερινή Καραγιώργη Σερβίας). Το αριστερό κτήριο  αργότερα, το (1910-1911,  θα δώσει την θέση του, σ το 'Μεγάρο Πάλλη', το οποίο, υπάρχει και σήμερα, και φιλοξενεί το σημερινό κατάστημα Public. Δεξιά είναι η οικία Παύλου Καλλιγά, (κατασκευής τέλη δεκαετίας του 1840), αρχιτέκτονας Ερνέστο Τσίλλερ, (1837-1923), η κατεδάφιση θα γίνει το 1957. Κείμενο: Μ.Σ. Φωτογράφος: T.H. McAllister Το 2022

Έργα επί της οδού Ερμού μπροστά στο ζαχαροπλαστείο του 'Ζαβορίτη'. (λειτούργησε από το 1896 έως το 1950). Είναι η γωνία του μεγάρου 'Κορομηλά', κτήριο του 1853, με σχέδια του Παναγή Κάλκου (1818–1875). Το κτήριο θα κατεδαφιστεί (το 1963). Στην θέση αυτού του κτηρίου σήμερα, είναι η δεξιά πλευρά του Υπουργείου Οικονομικών. Κείμενο: Μ.Σ. Αρχείο :ΕΡΤ Φωτογραφος: Πέτρος Πουλίδης Το 2022

Η Γεννάδειος Βιβλιοθήκη είναι μία από τις σημαντικότερες βιβλιοθήκες της Ελλάδας και μία από τις δύο βιβλιοθήκες της Αμερικάνικης Σχολής Κλασσικών Σπουδών στην Αθήνα. Ονομάστηκε «Γεννάδειος» προς τιμήν του Γεωργίου Γενναδίου (1786-1854), μεγάλου Διδασκάλου του Γένους και πατέρα του ιδρυτή της Βιβλιοθήκης Ιωάννη Γενναδίου, διπλωμάτη, λογίου και λάτρη των βιβλίων. Η Βιβλιοθήκη στεγάζεται σε ένα συγκρότημα κτηρίων, ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής σημασίας, στους νοτιοανατολικούς πρόποδες του Λυκαβηττού. Οι συλλογές της Βιβλιοθήκης καλύπτουν θέματα σχετικά με τη γλώσσα, τη λογοτεχνία, τις τέχνες, την ιστορία, την αρχαιολογία και τη φιλοσοφία. Επιπλέον, διαθέτει τα προσωπικά αρχεία γνωστών πολιτικών. Συνολικά, οι συλλογές της ξεπερνούν τους 100.000 τόμους και συνεχίζουν να αυξάνονται. Η Γεννάδειος Βιβλιοθήκη αποτελεί ένα διεθνώς αναγνωρισμένο κέντρο μελέτης της ελληνικής ιστορίας, λογοτεχνίας και τέχνης. Παράλληλα, λειτουργεί ως ερευνητικό κέντρο συμμετέχοντας σε ερευνητικά προγράμματα, καθώς και...