Το 1900. Η Αθήνα από την Ακρόπολη

Η ανατολική Αττική από την Ακρόπολη.

Μπροστά η Πύλη του Αδριανού στην λεωφόρο Βασιλίσσης Αμαλίας, στα όρια της περιοχής Πλάκας.

Αριστερά ο δρόμος είναι η λεωφόρος Βασιλίσσης Όλγας, (Ζάππειο), που καταλήγει στον λόφο του Αρδηττού, και στο Παναθηναΐκό Στάδιο (Καλλιμάρμαρο).

Στο κέντρο το Ολυμπιείο, και η περιοχή Μετς, 

Ο Ιλισός ακάλυπτος ακόμα, η εκκλησία της Αγίας Φωτεινής, και δίπλα διακρίνεται η 'Γέφυρα του Όθωνα'.

Δεξιά διακρίνεται το 1ο νεκροταφείο Αθηνών στην λεωφόρο Βουλιαγμένης.

Οι υπόλοιπες περιοχές στους πρόποδες του Υμηττού είναι ακόμα άκτιστες.

Πάνω από τον λόφο του Αρδηττού διακρίνεται το μοναστήρι της Ανάληψης. (Ιερό Μετόχι Αναλήψεως Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας Αγίου Όρους) στον Βύρωνα.

Κείμενο: Μ.Σ

Το 2022

Αρχές δεκαετίας του 1900. Η θέα από τις κερκίδες του Παναθηναϊκού Σταδίου. (Καλλιμάρμαρο)

Η είσοδος του σταδίου με τα γύψινα προπύλαια, κατασκευάστηκαν για την Μεσολυμπιάδα του 1906, και καθαιρέθηκαν το 1952.

Μπροστά η γέφυρα και ο Ιλισός, (σημερινή λεωφόρος Βασιλέως Κωνσταντίνου).

Αριστερά είναι ο λόφος του Αρδηττού.

Στο μέσο αριστερά είναι η λεωφόρος Βασιλίσσης Όλγας, και το Ολυμπιείο.

Δεξιά είναι το Ζάππειο Μέγαρο.

Στο βάθος ο λόφος Φιλοπάππου και η Ακρόπολη.

Σχόλιο σε γαλλική εφημερίδα 

του γλύπτη, ακαδημαϊκού και ολυμπιονίκη 

Κωνσταντίνου Θ. Δημητριάδη (1881-1943).

Με άποψη του Παναθηναϊκού Σταδίου

 και αναφορά στις εργασίες της

 μαρμάρωσης όλου του Σταδίου.

Αρχείο: Κωνσταντίνου Θ. Δημητριάδη

Το 2021

Το 1872. Η Αθήνα από το Παναθηναΐκό Στάδιο (Καλλιμάρμαρο)

Αριστερά είναι ο λόφος Αρδηττού και ο Ιλισός με τις γέφυρες για τα εξοχικά κέντρα (παντρεμενάδικα), στις όχθες του ποταμού, στο (βατραχονήσι), εκεί που σήμερα βρίσκονται οι εγκαταστάσεις του Εθνικού Γυμναστικού Συλλόγου.

Ο δρόμος μπροστά είναι η σημερινή διασταύρωση των λεωφόρων Βασιλέως Κωνσταντίνου, (μπροστά από τον λόφο και το στάδιο), και η Βασιλίσσης Όλγας ο χωματόδρομος που πάει προς την Ακρόπολη. 

Στο μέσο διακρίνεται το Ολυμπιείο, δεξιά η περιοχή του Ζαππείου, πάνω αριστερά ο λόφος του Φιλοπάππου, και δεξιά η Ακρόπολη.

Κείμενο: Μ.Σ

Φωτογράφος: Pascal Sébah (Πασκάλ Σεμπά, 1823–1886)

(η περίοδος δράσης του στην Ελλάδα εντοπίζεται μεταξύ 1870 και 1874)

Το 2021

Google earth 2024

Το 1963. Αεροφωτογραφία. Ο Ναός του Ολυμπίου Διός

Κάτω είναι η συμβολή των λεωφόρων Συγγρού, Βασιλίσσης Αμαλίας, και Αθανασίου Διάκου.

Πάνω είναι Ζάππειο Μέγαρο, και η λεωφόρος Βασιλίσσης Όλγας.

Δεξιά διακρίνεται το Παναθηναΐκό Στάδιο (Καλλιμάρμαρο), και η λεωφόρος Βασιλέως Κωνσταντίνου, παρακάτω - Αρδηττού - Καλλιρόης.

Κάτω δεξιά στην Αθανασίου Διάκου και Αρδηττού διακρίνεται ο Ιλισός, και το εκκλησάκι της Αγίας Φωτεινής.

Το σημείο αυτό παραμένει σχεδόν ίδιο μέχρι και σήμερα.

Ο Ιλισός εκεί παραμένει ακάλυπτος και προσβάσιμος, και υπάρχουν ακόμα οι «καταρράκτες του Ιλισού», - «πηγή Καλλιρρόης», (έχουν νερό μόνο μετά από βροχή).

Εκεί δίπλα βρίσκεται και τρίτοξη πέτρινη γέφυρα του Ιλισού «η γέφυρα του Όθωνα», άθικτη και εμφανές, ακριβώς κάτω από την συμβολή των λεωφόρων Αρδηττού και Αθανασίου Διάκου.

Κείμενο: Μ.Σ

Αρχείο του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου (Αριθμός Ταυτότητας / Κωδικός Τεκμηρίου: ΙΓ-520-).

(Γεωγραφική Υπηρεσία Στρατού / Υπουργείο Δημοσίων Έργων)

Google earth 2024

Το 1954. Μοναστηράκι. Η Εκκλησία της Παναγίας Παντάνασσας

Η Εκκλησία της Παναγίας Παντανάσσης ή Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου του 10ου αιώνα.

Δίπλα  είναι το Τζαμί Τζισταράκη (ή Τζισδαράκη) του 1759.

Σήμερα λειτουργεί ως παράρτημα του Μουσείου Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης και στεγάζει τη Συλλογή Κεραμικής του Β. Κυριαζόπουλου. Μουσείο Νεότερου Ελληνικού Πολιτισμού.

Δεξιά ο σταθμός του ηλεκτρικού.

Στο βάθος η Ακρόπολη.

Κείμενο: Μ.Σ

Αρχείο: Haute-Garonne

Το  2022

Το  2022

Το 2024

Το 1860. Ναός του Ολυμπίου Διός

Η Καλύβα του Ασκητή θα αφαιρεθεί αργότερα, στις 7 Ιουλίου 1870.

Το 2022

Το 1875. Πύλη Αδριανού

Η Πύλη Αδριανού με φόντο το Ολυμπιείο και τον Υμηττό.

Η καλύβα του Ασκητή έχει ήδη αφαιρεθεί αφαιρεθεί από το 1870.

Κείμενο: Μ.Σ

Το 2021

Το 1885. Η θέα από τον λόφο του Αρδηττού

Το Ολυμπιείο χωρίς την καλύβα του Ασκητή «Ασκηταριό», πλέον, το οποίο υπήρχε περίπου έως τα τέλη του 1870, και η Πύλη του Αδριανού.

Η μεσαία κολώνα του Ναού είναι κάτω, μετά την θεομηνία την νύχτα της 14ης Οκτωβρίου του 1852.

Στον φόντο η Ακρόπολη χωρίς τον Φράγκικο πύργο πλέον, (υπήρχε έως το 1874).

Μπροστά από τα τείχη της Ακρόπολης αριστερά διακρίνεται το Ηρώδειο, και δεξιά η περιοχή Πλάκα.

Κάτω διακρίνεται τμήμα του Ιλισού και του γνωστού σημείου με τα εξοχικά κέντρα, τα «παντρεμενάδικα» στο Βατραχονήσι,

Δεξιά ο φαρδύς χωματόδρομος είναι η σημερινή λεωφόρος Βασιλίσσης Όλγας μπροστά στο Ζάππειο Μέγαρο.

Η ευρύτερη περιοχή είναι ακόμα εξοχική με αγροτικές κατοικίες.

Κείμενο Μ.Σ

Φωτογράφος: Pascal Sebah (1823-1886)

google earth 2024

Δεκαετία του 1860. Ναός του Ολυμπίου Διός

Το Ολυμπιείο με την καλύβα του Ασκητή «Ασκηταριό», το οποίο θα υπάρχει περίπου έως τα τέλη του 1870, και η Πύλη του Αδριανού.

Η μεσαία κολώνα του Ναού είναι κάτω, μετά την θεομηνία την νύχτα της 14ης Οκτωβρίου του 1852.

Μπροστά στον Ναό διακρίνονται τα καφενεία με τα τραπεζάκια τους.

Στον φόντο η Ακρόπολη με τον Φράγκικο πύργο (έως το 1874).

Κάτω από τα τείχη της Ακρόπολης διακρίνεται το Ηρώδειο, και η περιοχή Πλάκα.

Η ευρύτερη περιοχή είναι ακόμα εξοχική με αγροτικές κατοικίες.

Το πλάνο είναι μπροστά από τον λόφο του Αρδηττού.

Κείμενο: Μ.Σ

google earth 2024

Το 1921. Ο Ναός του Ολυμπίου Διός

Από την Ακρόπολη, η ανατολική πλευρά της Πλάκας στα όρια της στην λεωφόρο βασ. Αμαλίας.

Κάτω η οδός Λυσικράτους, και η Πύλη του Αδριανού, στο κέντρο το Ολυμπιείο, ο Ιλισός, η περιοχή Μετς, και αριστερά ο λόφος Αρδηττού.

Στο βάθος το Παγκράτι εξοχικό με χωράφια αραιοκατοικημένο ακόμα, ο Βύρωνας πριν ακόμα χτιστεί, και οι πρόποδες του Υμηττού.

Κείμενο: Μ.Σ

Το 2022

Δεκαετία του 1960. Λεωφόρος Βασιλίσσης Αμαλίας

Η Πύλη του Αδριανού (ή Αψίδα του Αδριανού), είναι μνημειώδης πύλη που μοιάζει σύμφωνα με ορισμένες απόψεις

με Ρωμαϊκή θριαμβική αψίδα. Κάλυπτε έναν αρχαίο δρόμο από το κέντρο της Αθήνας, προς ένα συγκρότημα οικισμάτων

στην ανατολική πλευρά της πόλης, στο οποίο

 συμπεριλαμβανόταν ο Ναός του Ολυμπίου Διός. Θεωρήθηκε πως η πύλη αυτή

κατασκευάστηκε για να εορταστεί η άφιξη (adventus) του Ρωμαίου Αυτοκτράτορα Αδριανού και για να τιμηθεί για τις

πολλές ευεργεσίες του στη πόλη, με την ευκαιρία της αφιέρωσης παρακείμενου ναού το 131 με 132 μ.Χ.

Δεν είναι σίγουρο για το ποιός ανέθεσε την κατασκευή της πύλης, αν και είναι πιθανόν πως πολίτες της Αθήνας

ή άλλοι Έλληνες ήταν υπεύθυνοι για την κατασκευή και το σχεδιασμό της. Υπήρχαν δύο επιγραφές στην πύλη,

στις αντίθετες κατευθύνσεις, οι οποίες έχριζαν Θησέα και Αδριανό ως τους ιδρυτές της Αθήνας.

Αν και είναι ξεκάθαρο πως οι επιγραφές τιμούσαν τον Αδριανό, παραμένει αβέβαιο αν αναφέρονται στην πόλη ως μία ή αν χωρίζουν

τη πόλη σε δύο τμήματα (την παλαιά και την καινούρια). Η αρχική ιδέα, πάντως, πως η πύλη βρισκόταν

πάνω στο αρχαίο τείχος της πόλης, και χώριζε τα παλαιά με τα νέα τμήματα της πόλης, έχει αποδειχθεί ως εσφαλμένη

από επιπλέον ανασκαφές. Η πύλη βρίσκεται 325 μ. νοτιοανατολικά της Ακρόπολης.

Κείμενο από την Βικιπαίδεια

Το 2019

Το 2025

Δεκαετία του 1860, το 1890, και το σήμερα. Η Πύλη του Αδριανού

Από την οδό Λυσικράτους η λεωφόρος Βασιλίσσης Αμαλίας (χωματόδρομος), η Πύλη του Αδριανού, δεξιά ο Ναός του Ολυμπίου Διός. Η καλύβα του

 Ασκητή είναι πάνω ακόμα, και θα είναι έως το 1870.

Ο χωματόδρομος μετά την πύλη κατέληγε στο βατραχονήσι.

Στο βάθος ο λόφος του Αρδητού και ο Υμηττός.

Κείμενο: Μ.Σ

Το 1890

Το 2021

Το 2025

Το 1853, το 1860, ο Ναός του Ολυμπίου Διός, το 1858. η καλύβα του Ασκητή

Ο Ναός του Ολυμπίου Διός ή Ολυμπιείο, είναι σημαντικός αρχαίος ναός στο κέντρο της Αθήνας. Παρότι η κατασκευή του ξεκίνησε τον 6ο αιώνα π.Χ., δεν ολοκληρώθηκε παρά επί του Ρωμαίου αυτοκράτορα Αδριανού τον 2ο αιώνα μ.Χ.. Αποτέλεσε τον μεγαλύτερο ναό της Ελλάδας κατά τους Ελληνιστικούς και Ρωμαϊκούς χρόνους.

Ο ναός βρίσκεται νοτιοανατολικά της Ακρόπολης και περίπου 700 μέτρα από το κέντρο της Αθήνας. Ο Παυσανίας αναφέρει, ότι κατά την αθηναϊκή τοπική παράδοση το ιερό με το ναό του Ολυμπίου Διός στην Αθήνα το πρωτοδημιουργήθηκε από το γενάρχη των Ελλήνων, τον Δευκαλίωνα:

τοῦ δὲ Ὀλυμπίου Διὸς Δευκαλίωνα οἰκοδομῆσαι λέγουσι τὸ ἀρχαῖον ἱερόν, σημεῖον ἀποφαίνοντες ὡς Δευκαλίων Ἀθήνῃσιν ᾤκησε τάφον τοῦ ναοῦ τοῦ νῦν οὐ πολὺ ἀφεστηκότα.

Κατά μια άποψη, τα θεμέλια του πρώτου ναού στο χώρο, είχε κτίσει ο τύραννος των Αθηνών Πεισίστρατος το 515 π.Χ. αλλά οι εργασίες σταμάτησαν όταν ο γιος του Πεισιστράτου, Ιππίας εκδιώχθηκε από την πόλη το 510 π.Χ. Επικρατέστερη, όμως, είναι η άποψη ότι ο ναός αυτός άρχισε να κτίζεται (και έφτασε ως τα θεμέλια) κατά το β' τέταρτο του έκτου αιώνα π. Χ. από τον τύραννο Πεισίστρατο (561 - 527 π. Χ.), και το έργο εγκαταλείφθηκε όταν αυτός πέθανε, και ακολούθησαν αναταραχές στο Αθηναϊκό κράτος. Όπως και να'χει, αρχιτέκτονες του έργου αναφέρονται οι Αντιστάτης, Κάλλαισχρος, Αντιμαχίδης καί Φόρμος. Αλλού αντί για Φόρμο στη βιβλιογραφία αναφέρεται Πωρίνος.

Κατά τη διάρκεια της Αθηναϊκής Δημοκρατίας, ο ναός παρέμεινε ημιτελής. Στο έργο του Πολιτική, ο Αριστοτέλης χρησιμοποιεί τον ναό σαν παράδειγμα για το πώς τα τυραννικά καθεστώτα αναγκάζουν τον πληθυσμό να ασχολείται με τεράστια έργα, μην αφήνοντας τους χρόνο, ενέργεια και τρόπους αντίδρασης.

Η αποπεράτωση του ναού έγινε τον 2ο αιώνα π.Χ. κατά τη διάρκεια της Μακεδονικής κυριαρχίας στην Ελλάδα υπό την αιγίδα του Ελληνιστικού βασιλιά Αντιόχου του Δ΄ Επιφανούς (βασίλευσε στη Συρία ανάμεσα στο 175 και το 164 π. Χ.), που προσέλαβε τον Ρωμαίο αρχιτέκτονα Κοσσούτιο να σχεδιάσει τον μεγαλύτερο ναό στον τότε γνωστό κόσμο. Όταν ο Αντίοχος πέθανε, το 164 π.Χ., η κατασκευή του ναού σταμάτησε ξανά.

Το 86 π.Χ., όταν οι ελληνικές πόλεις περιήλθαν υπό Ρωμαϊκή κυριαρχία, ο στρατηγός Κορνήλιος Σύλλας πήρε τους κίονες από τον (ημιτελή;) ναό στη Ρώμη, για να κοσμήσει τα κτήρια του Καπιτωλίου (ίσως το ναό του Jupiter Optimus Maximus στο Καπιτώλιο). Οι κίονες αυτοί επηρέασαν τη διάδοση και άνθιση του κορινθιακού ρυθμού στην Ρώμη.

Ο ναός ολοκληρώθηκε το 129 μ.Χ. (ή το 131 μ.Χ. κατά άλλους) τελικά από τον αυτοκράτορα Αδριανό που ήταν μεγάλος θαυμαστής του ελληνικού πολιτισμού.

Κείμενο από την Βικιπαίδεια

Φωτογράφος James Robertson

Το 1853

Η καλύβα του Ασκητή

Ο στυλίτης είναι τύπος Χριστιανού 

ασκητή που ζει σε πυλώνες και

 κάνει κήρυγμα, νηστεία και προσευχή.

Οι Στυλίτες πιστεύουν ότι

 η εξολόθρευση του σώματός τους

 θα βοηθούσε στη διασφάλιση της

 σωτηρίας της ψυχής τους.

Οι στυλίτες ήταν συνηθισμένοι 

στα πρώτα χρόνια της Βυζαντινής

 Αυτοκρατορίας.

Ο πρώτος γνωστός στυλίτης ήταν

 ο Άγιος Συμεών ο Στυλίτης 

ο Λέσβιος ο οποίος ανέβηκε σε

 στύλο στη Συρία το 423 και 

παρέμεινε εκεί μέχρι το θάνατό

 του 37 χρόνια αργότερα.

Κείμενο από την Βικιπαίδεια

~

Η καλύβα του Ασκητή 

παρέμεινε επάνω στους στύλους

 του Ναού, περίπου έως το 1870.

Το 1858

Φωτογράφος James Robertson

Το 1860

Φωτογράφος

Δημήτριος Κωνσταντίνου

Το 2022

Φωτογραφία από την Σελίδα

Konserva - vintage culture

Το 1890. Ιλισός

Από τον Ιλισό η Ακρόπολη και Πλάκα. 
Ο χωματόδρομος που φεύγει στα δεξιά είναι η σημερινή Βασιλίσσης Όλγας, (ο δρόμος μπροστά στο Ζάππειο).
Αριστερά διακρίνεται το Ολυμπιείο.
Κείμενο: Μ.Σ

Φωτογράφοι: Αφοί Ρωμαΐδη

google earth 2023

Το 1867. Ο Ιλισός και η ευρύτερη περιοχή

Πλάνο από τον λόφο που βρίσκεται σήμερα η εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνος Σταδίου, στην οδό Ερατοσθένους. 

Κάτω δεξιά είναι ο Ιλισός, με τα σπίτια χτισμένα στις όχθες του, όπου αυτό θα έχει συνέπεια με 27 θύματα σε θεομηνία (κατακλυσμός) που θα γίνει το 1896.
Το διώροφο σπίτι δεξιά απέναντι στις όχθες, θα υπάρχει έως τις αρχές του 1900. (Γράψτε στην αναζήτηση του blog: Σπίτι στις όχθες του Ιλισού)
Στο κέντρο της φωτογραφίας δίπλα από το διώροφο σπίτι θα χτιστεί αργότερα το γνωστό κτήριο «Πανόραμα Θων» (1895 - 1921).
Πίσω από τον χώρο του «θων» είναι το Προτεσταντικό νεκροταφείο.
Πίσω από το νεκροταφείο αριστερά ο δρόμος είναι η σημερινή Βασιλίσσης Όλγας, (ο δρόμος του Ζαππείου).
Πιο πίσω βλέπουμε το Ολυμπιείο, με το «Ασκηταριό» επάνω ακόμα, έως το 1870), και πιο δεξιά η Πύλη του Αδριανού.
Αριστερά είναι ο λόφος του Αρδηττού όπου χαμηλά διακρίνονται οι πεζογέφυρες του Ιλισού για τα «παντρεμενάδικα».
Δεξιά ο χώρος που θα χτιστεί αργότερα το Ζάππειο Μέγαρο το 1874 - 1888.
Τέρμα δεξιά επάνω διακρίνεται η Αγγλικανική εκκλησία της οδού Φιλελλήνων.
Στο βάθος αριστερά ο λόφος του Φιλοπάππου, και δεξιά η Ακρόπολη με τον Φράγκικο πύργο ακόμα (έως το 1874), και τέλος κάτω από τα τείχη αριστερά διακρίνεται το Ωδείο Ηρώδου του Αττικού, και δεξιότερα η περιοχή Πλάκα.
Κείμενο: Μ.Σ

Αρχείο: ψηφιακή βιβλιοθήκη του Στρασβούργου

Φωτογράφος: Paul Baron des Granges

google earth 2023

Το 1880. Ο Ναός του Ολυμπίου Διός

Ο Ναός με την μεσαία κολώνα κάτω, μετά την θεομηνία τη νύχτα της 14ης Οκτωβρίου του 1852, η καλύβα του Ασκητή (Ασκηταριό) ήδη έχει αφαιρεθεί (τέλη 1870).
Αριστερά το Ζάππειο Μέγαρο υπό ανέγερση, έναρξη κατασκευής το 1874, και ολοκλήρωση το 1888, που από ότι φαίνεται οδεύει προς το τέλος της κατασκευής.
Κείμενο: Μ.Σ

Φωτογράφοι: Αφοί Ρωμαΐδη

Το 2019

Το 2022

google earth 2023

Το 1900, και το 1917. Ο ποταμός Ιλισός

Από τον Άγιο Παντελεήμονα στο ύψος της οδού Πετμεζά, η περιοχή αραιοκατοικημένη και τα σπίτια χτισμένα στις όχθες του Ιλισού.

Σήμερα ο ποταμός κυλάει κάτω από την λεωφόρο Καλλιρρόης.

Δεξιά διακρίνεται η γέφυρα του Όθωνα (υπάρχει και σήμερα), στην Αγία Φωτεινή, εκεί που σήμερα είναι η συμβολή των οδών Αθανασίου Διάκου, Λεωφόρος Καλλιρρόης (πιο πάνω Αρδηττού), και δεξιά από την γέφυρα είναι η αρχή της λεωφόρου Βουλιαγμένης.

Στο βάθος είναι το Ολυμπιείο, το Ζάππειο, και ο Λυκαβηττός.

Κείμενο: Μ.Σ

Το 1917

Η ίδια περιοχή,

λίγο νοτιότερα

google earth 2022

Το 1908. Το Ολυμπιείο και η Ακρόπολη

Από την πλευρά του Μετς βλέπουμε το Ολυμπιείο και την γύρω περιοχή με αγροτικές κατοικίες, με φόντο την Πλάκα και την Ακρόπολη.

Κείμενο: Μ.Σ

Φωτογράφος: Roy, Lucien (architecte)

google earth 2017

google earth 2023