Το 1900. Η Αθήνα από την Ακρόπολη

Η ανατολική Αττική από την Ακρόπολη.

Μπροστά η Πύλη του Αδριανού στην λεωφόρο Βασιλίσσης Αμαλίας, στα όρια της περιοχής Πλάκας.

Αριστερά ο δρόμος είναι η λεωφόρος Βασιλίσσης Όλγας, (Ζάππειο), που καταλήγει στον λόφο του Αρδηττού, και στο Παναθηναΐκό Στάδιο (Καλλιμάρμαρο).

Στο κέντρο το Ολυμπιείο, και η περιοχή Μετς, 

Ο Ιλισός ακάλυπτος ακόμα, η εκκλησία της Αγίας Φωτεινής, και δίπλα διακρίνεται η 'Γέφυρα του Όθωνα'.

Δεξιά διακρίνεται το 1ο νεκροταφείο Αθηνών στην λεωφόρο Βουλιαγμένης.

Οι υπόλοιπες περιοχές στους πρόποδες του Υμηττού είναι ακόμα άκτιστες.

Πάνω από τον λόφο του Αρδηττού διακρίνεται το μοναστήρι της Ανάληψης. (Ιερό Μετόχι Αναλήψεως Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας Αγίου Όρους) στον Βύρωνα.

Κείμενο: Μ.Σ

Το 2022

Το 1925. Μοσχάτο και Τζιτζιφιές

Στο κέντρο ο Ιλισός, χωρίζει τις δύο αραιοκατοικημένες περιοχές.

Δεξιά διακρίνεται η λεωφόρος Θησέως.

Αργότερα θα γίνει η διαπλάτυνση της παραλιακής λεωφόρου, (Ποσειδώνος), και περαιτέρω επιχωμάτωση για την ανάπλαση του Φαληρικού Όρμου.

Φωτογραφία στιγμιότυπο από

Μάρω Μπουρδάκου στην Ομάδα

 Εδώ Αθήναι. Ταξίδι στο χρόνο.

Google earth 2024

Το 1895. Ιλισός

Μπροστά στο Παναθηναΐκό Σταδίο ο Ιλισός, (μετέπειτα λεωφόρος Βασιλέως Κωνσταντίνου), και δεξιά η πέτρινη τρίτοξη γέφυρα του 1872, δωρεά του εθνικού ευεργέτη Ευάγγελου Ζάππα (1800-1865).

Εκεί που είναι τα κυπαρίσσια είναι το Προτεσταντικό Νεκροταφείο.

Ο χωματόδρομος είναι η λεωφόρος Βασιλίσσης Όλγας, όπου αριστερά είναι το Ολυμπιείο και δεξιά το Ζάππειο Μέγαρο.

Στο βάθος κατά μήκος είναι η λεωφόρος Βασιλίσσης Αμαλίας στα όρια των περιοχών της συνοικίας Μακρυγιάννη και της Πλάκας κάτω από την Ακρόπολη.

Αρχείο: Μουσείο Μπενάκη

Φωτογράφος: Αφοί Ρωμαΐδη

Το 2021

Το 1898. Η Αθήνα από το Παναθηναΐκό Στάδιο (Καλλιμάρμαρο)

Αριστερά είναι ο λόφος Αρδηττού και ο Ιλισός με τις γέφυρες για τα εξοχικά κέντρα (παντρεμενάδικα), στις όχθες του ποταμού, στο (βατραχονήσι), εκεί που σήμερα βρίσκονται οι εγκαταστάσεις του Εθνικού Γυμναστικού Συλλόγου.

Ο δρόμος μπροστά είναι η σημερινή διασταύρωση των λεωφόρων Βασιλέως Κωνσταντίνου, (μπροστά από τον λόφο και το στάδιο), και η Βασιλίσσης Όλγας ο χωματόδρομος που πάει προς την Ακρόπολη. 

Στο μέσο διακρίνεται το Ολυμπιείο, δεξιά η περιοχή του Ζαππείου, πάνω αριστερά ο λόφος του Φιλοπάππου, και δεξιά η Ακρόπολη.

Το 2021

Google earth 2024

Δεκαετία του 1960. Παλαιό Φάληρο. Η Λεωφόρος Ποσειδώνος στο ρέμα της Πικροδάφνης

Το ρέμα της Πικροδάφνης έχει μήκος περίπου 9,3 χιλιόμετρα, και είναι το τρίτο μακρύτερο ποτάμι του λεκανοπεδίου Αττικής μετά τον Κηφισό και τον Ιλισό.

Πηγάζει στις δυτικές πλαγιές του Υμηττού, στο Βύρωνα, και στην συνέχεια κατηφορίζει διασχίζοντας την Ηλιούπολη.

Στην Ηλιούπολη οι όχθες του ποταμού έχουν διατηρηθεί, σχηματίζοντας ένα πάρκο, με το ποτάμι να ρέει σε πέτρινη κοίτη.

Στη συνέχεια το ρέμα εισέρχεται στον Άγιο Δημήτριο, όπου είναι πιο εγκαταλελειμμένο και ρέει ανάμεσα σε πολυκατοικίες και άλλα κτήρια, ενώ τμήμα της όχθης έχει μπαζωθεί.

Στη συνέχεια το ρέμα σχηματίζει το σύνορο ανάμεσα σε Παλαιό Φάληρο και Άλιμο.

Το ρέμα εκβάλλει στο Σαρωνικό, σε ένα μικρό δέλτα στην ακτή Εδέμ στα σύνορα του Παλαιού Φαλήρου με τον Άλιμο, πλησίον της μαρίνας Αλίμου.

Κείμενο από την Βικιπαίδεια

Το 2022

Απρίλιος του 1896. Παναθηναϊκό Στάδιο, (Καλλιμάρμαρο)

Ο Ιλισός, (σημερινή Λεωφ. Βασιλέως Κωνσταντίνου), με την πέτρινη τρίτοξη γέφυρα μπροστά στην είσοδο του Σταδίου.

Τα έργα κάλυψης του Ιλισού θα γίνουν το 1955.

Δεξιά διακρίνεται ο λόφος Αρδητού και στο βάθος Υμηττός.

Κείμενο: Μ.Σ

~

Το Παναθηναϊκό Στάδιο έτοιμο να φιλοξενήσει τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας.

Φωτογράφος: Αριστοτέλης Ρωμαΐδης

Το 2021

Δεκαετία του 1920. Αεροφωτογραφία του Παναθηναϊκού Σταδίου, (Καλλιμάρμαρο)

Το Στάδιο με τα γύψινα προπύλαια, κατασκευάστηκαν για την Μεσολυμπιάδα του 1906, και καθαιρέθηκαν το 1952.

Πάνω ο Ιλισός (μετέπειτα λεωφόρος Βασιλέως Κωνσταντίνου), μπροστά από το Παναθηναϊκό Στάδιο, και η τρίτοξη γέφυρα κατασκευής του 1872, δωρεάς του εθνικού ευεργέτη Ευάγγελου Ζάππα (1800-1865),

Το γνωστό κτήριο «Πανόραμα Θων» (1895 - 1921) έχει ήδη κατεδαφιστεί απ΄το 1921.

Πάνω δακρίνεται το Προτεσταντικό Νεκροταφείο.

Τα έργα κάλυψης του Ιλισού θα γίνουν το 1955.

Κείμενο: Μ.Σ

google earth 2024

Το 1908. Ιλισός

Άποψη της κοίτης του Ιλισού από την τρίτοξη πέτρινη γέφυρα του Όθωνα.

Δεξιά διακρίνεται το εκκλησάκι της Αγίας Φωτεινής.

Στο βάθος η πηγή Καλλιρρόη, και οι καταρράκτες του Ιλισού.

Το σημείο παραμένει σχεδόν το ίδιο έως και σήμερα, ακάλυπτο, μες το πράσινο ενώ υπάρχει πρόσβαση για επίσκεψη. Βρίσκεται λίγο πιο κάτω από το Παναθηναϊκό Στάδιο, Καλλιρρόης και Βουλιαγμένης.

Κείμενο: Μ.Σ

Φωτογράφος: Rudolf Eder

Το 2013

Φωτογραφία από

 urbanspeleology.blogspot.gr

Το 2013

Φωτογραφία από

 urbanspeleology.blogspot.gr

Το 2013

Η εκκλησία

Αγία Φωτεινή

Φωτογραφία από

 urbanspeleology.blogspot.gr

google earth 2023

Αεροφωτογραφία. Πειραιάς. Τουρκολίμανο, (από το 1967 Μικρολίμανο), και Νέο Φάληρο

Κάτω βλέπουμε το Μικρολίμανο ή Φανάρι ή λιμένας Κουμουνδούρου, πρώην Τουρκολίμανο και στην αρχαιότητα Λιμένας Μουνιχίας.

Ο Φαληρικός όρμος και η παραλία του Νέου Φαλήρου με τις όμορφες προβλήτες που υπήρχαν έως τα τέλη του 1960 όπου και έγινε η πλάτυνση του παραλιακού.

Επί της παραλίας βρίσκονται τα ξενοδοχεία 'Μέγα' και 'Ακταίον'.

Αριστερά διακρίνεται το (τότε ποδηλατοδρόμιο η γήπεδο Φαλήρου) «σημερινό Καραισκάκη», που θα χτιστεί το 1953 στην αρχική του μορφή.

Δίπλα φαίνονται οι γραμμές του τραίνου (σταθμός), η οικία Βλάγκαλη, και πιο δεξιά οι εκβολές του Κηφισού ποταμού, το σημερινό νότιο άκρο της εθνικής οδού Αθηνών - Λαμίας.

Η όμορφη παραλιακή, του Νέου Φαλήρου, είναι η σημερινή Λεωφόρος Εθνάρχου Μακαρίου.

Κείμενο: Μ.Σ

Αρχείο: ΕΛΙΑ

Google earth 2026

Το 1890. Ο Ιλισός

Ο Ιλισός (η σημερινή λεωφόρος Βασιλέως Κωνσταντίνου), με σπίτια χτισμένα στις όχθες του, όπου αυτό θα έχει συνέπεια με 27 θύματα σε θεομηνία (κατακλυσμός) που θα γίνει το 1896.

Το διώροφο σπίτι δεξιά στις όχθες, θα υπάρχει έως τις αρχές του 1900.

Δίπλα από το διώροφο σπίτι θα χτιστεί αργότερα το γνωστό κτήριο «Πανόραμα Θων» (1895 - 1921).

Στο βάθος η τρίτοξη γέφυρα κατασκευής του 1872, δωρεάς του εθνικού ευεργέτη Ευάγγελου Ζάππα (1800-1865), μπροστά στο Παναθηναϊκό Στάδιο (καλλιμάρμαρο).

Δεξιά το σημείο με τα κυπαρίσσια είναι το Προτεσταντικό Νεκροταφείο.

Αριστερά είναι ο λόφος Αρδηττού.

Τα έργα κάλυψης του Ιλισού θα γίνουν το 1955.

Κείμενο: Μ.Σ

Αρχείο: Fradelle & Young, London

Το 2025

Ιλισσός 1955 // Τα έργα κάλυψης

 του και διαμόρφωσης του 

περιβάλλοντα χώρου 

του Παναθηναϊκού Σταδίου.

Βίντεο που ανάρτησε στο 

Youtube το κανάλι 

Γεωμυθική

Το 1930. Η θέα από τον Λυκαβηττό

Η ανατολική πλευρά της Αθήνας με φόντο τον Υμηττό.

Αριστερά διακρίνονται τα κτήρια της Ιατρικής Σχολής και το Λαϊκό Νοσοκομείο, στο βάθος οι εγκαταστάσεις των στρατώνων στο Γουδί, στο κέντρο ο Ιλισός, προς τον Υμηττό η περιοχή Ζωγράφου, και πιο δεξιά τα Ιλίσια.

Κείμενο: Μ.Σ

Φωτογράφος: Richard H. Howland

Το 2022

Το 1920. Ο Ιλισός

Η θέα όπως φαινόταν από την ταράτσα του σπιτιού του Ιωάννη Κανδήλη.

Ο Ιλισός (σημερινή Καλλιρρόης) και η γέφυρα στην οποία κατέληγε η οδός Πετμεζά, (τρεις δρόμους παρακάτω από την οδό βούρβαχη).
Στο βάθος η παλιά εκκλησία και η νέα του Αγίου Παντελεήμονος.

Φωτογραφία από το βίντεο: 

Πειραιάς & Αθήνα, το 1920. (Piraeus and Athens, in 1920).

Που ανάρτησε στο Youtube το κανάλι:  Fratel Siv

Το 2022

Το 1910. Μετς

Από την πηγή της Καλλιρρόης, «Εννεάκρουνος», και τους καταρράκτες του Ιλισού, η κοίτη του Ιλισού.

Την καλοκαιρινή περίοδο το μεγαλύτερο μέρος του ποταμού ήταν στεγνό, λόγω έλειψης βροχοπτώσεων και σε κάποια σημεία υπήρχαν λιμνάζοντα νερά, τα οποία ήταν μεγάλο πρόβλημα για τους κατοίκους της περιοχής, (ως εστία μολύνσεων), και η αιτία της κάλυψης του Ιλισού το 1937, μπροστά στο Στάδιο, και το 1960, το μεγαλύτερο μέρος της λεωφόρου Αρδητού, στο σημείο που βλέπουμε. 

Δεξιά είναι τα λιγοστά σπίτια της περιοχής, η εκκλησία της Αγίας Φωτεινής (δεν φαίνεται), και κατά μήκος η δεξιά μεριά είναι η σημερινή λεωφόρος Αρδηττού μετέπειτα Καλλιρρόης.

Στο βάθος ο λόφος του Αρδητού και το Παναθηναϊκό Στάδιο, το οποίο φαίνεται ήδη να έχει τις μαρμάρινες κερκίδες που τοποθετήθηκαν το 1894.

Σήμερα το σημείο με τους καταρράκτες υπάρχει, ακριβώς στο σημείο που βρίσκεται η εκκλησία της Αγίας Φωτεινής, και είναι προσβάσιμο με μονοπάτι για τους επισκέπτες.

Κάτω υπάρχει σε άριστη κατάσταση αλλά και εν λειτουργία η τρίτοξη πέτρινη γέφυρα του ποταμού Ιλισού «η γέφυρα του Όθωνα».

Κείμενο: Μ.Σ

Φωτογράφος: William J. Woodhouse

Το 2025

google earth 2026

Το 1910. Πανόραμα Θων

Το κυκλικό κτήριο λεγόταν Πανόραμα Θων, όπου μέσα με διάφορους παραμορφωτικούς καθρέφτες δημιουργούνταν υπερφυσικές εικόνες.

Το Πανόραμα ανεγέρθηκε το 1895 και κατεδαφίστηκε το 1921.

Μπροστά είναι ο Ιλισός, (μετέπειτα λεωφόρος  Βασιλέως Κωνσταντίνου), και η τρίτοξη γέφυρα στην είσοδο του Παναθηναϊκού Σταδίου «Καλλιμάρμαρο».

Πίσω από το Πανόραμα Θων διακρίνεται ο Λυκαβηττός.

Κείμενο: Μ.Σ

Το 2017

Το 2018

google earth 2023

Το 1960. Μετς. Αγία Φωτεινή. Οι καταρράκτες του Ιλισού, και η πηγή Καλλιρρόη

Τα δύο παρακλάδια που έσμιγαν ξανά σε μια μικρή βραχονησίδα στην κρήνη Καλλιρρόη, (όπως μπροστά στον λόφο του Αρδητού), που και αυτή ενίοτε ονομαζόταν βατραχονήσι, σχηματίζοντας καταρράκτες. 

Εκεί, λοιπόν, σώζεται ένα μικρό μόνο τμήμα της ακάλυπτης κοίτης, όπου βρίσκεται και η εκκλησία της Αγίας Φωτεινής, (φαίνεται δεξιά), παράλληλα με την λεωφόρο Αρδηττού προς την πλευρά του Ολυμπιείου.

Κείμενο: Μ.Σ

Φωτογραφία: Θεόδωρος Πολίτης

Το 2013

Η εκκλησία

Αγία Φωτεινή

Οι παρακάτω φωτογραφίες από

 urbanspeleology.blogspot.gr

Το 2013

Το 2013

Το 2013

google earth 2023

Δεκαετία 1910. Κηφισιά. Κεφαλάρι

Η πηγή Κεφαλάρι του Κηφισού, που έδωσε το όνομά της στη γνωστή γειτονιά της Κηφισιάς.

Αρχείο: ΕΛΙΑ

Καρτ ποστάλ

Το 1890. Ιλισός

Από την λοφοπλαγιά που θα χτιστεί αργότερα το Παναθηναϊκό Στάδιο (το 1894).

Ο Ιλισός με την πέτρινη τρίτοξη γέφυρα μπροστά στο Στάδιο.

Μπροστά από τον ποταμό το Προτεσταντικό Νεκροταφείο.

Ο χωματόδρομος που φεύγει προς την Ακρόπολη είναι η σημερινή Βασιλίσσης Όλγας.

Δεξιά είναι το Ζάππειο Μέγαρο, (ανέγερση 1874 έως το 1888).

Αριστερά διακρίνεται το Ολυμπιείο.

Κείμενο: Μ.Σ

Φωτογράφοι: Αφοί Ρωμαΐδη

 Το 2021

Το 1890. Ιλισός

Από τον Ιλισό η Ακρόπολη και Πλάκα. 
Ο χωματόδρομος που φεύγει στα δεξιά είναι η σημερινή Βασιλίσσης Όλγας, (ο δρόμος μπροστά στο Ζάππειο).
Αριστερά διακρίνεται το Ολυμπιείο.
Κείμενο: Μ.Σ

Φωτογράφοι: Αφοί Ρωμαΐδη

google earth 2023

Το 1867. Ο Ιλισός και η ευρύτερη περιοχή

Πλάνο από τον λόφο που βρίσκεται σήμερα η εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνος Σταδίου, στην οδό Ερατοσθένους. 

Κάτω δεξιά είναι ο Ιλισός, με τα σπίτια χτισμένα στις όχθες του, όπου αυτό θα έχει συνέπεια με 27 θύματα σε θεομηνία (κατακλυσμός) που θα γίνει το 1896.
Το διώροφο σπίτι δεξιά απέναντι στις όχθες, θα υπάρχει έως τις αρχές του 1900. (Γράψτε στην αναζήτηση του blog: Σπίτι στις όχθες του Ιλισού)
Στο κέντρο της φωτογραφίας δίπλα από το διώροφο σπίτι θα χτιστεί αργότερα το γνωστό κτήριο «Πανόραμα Θων» (1895 - 1921).
Πίσω από τον χώρο του «θων» είναι το Προτεσταντικό νεκροταφείο.
Πίσω από το νεκροταφείο αριστερά ο δρόμος είναι η σημερινή Βασιλίσσης Όλγας, (ο δρόμος του Ζαππείου).
Πιο πίσω βλέπουμε το Ολυμπιείο, με το «Ασκηταριό» επάνω ακόμα, έως το 1870), και πιο δεξιά η Πύλη του Αδριανού.
Αριστερά είναι ο λόφος του Αρδηττού όπου χαμηλά διακρίνονται οι πεζογέφυρες του Ιλισού για τα «παντρεμενάδικα».
Δεξιά ο χώρος που θα χτιστεί αργότερα το Ζάππειο Μέγαρο το 1874 - 1888.
Τέρμα δεξιά επάνω διακρίνεται η Αγγλικανική εκκλησία της οδού Φιλελλήνων.
Στο βάθος αριστερά ο λόφος του Φιλοπάππου, και δεξιά η Ακρόπολη με τον Φράγκικο πύργο ακόμα (έως το 1874), και τέλος κάτω από τα τείχη αριστερά διακρίνεται το Ωδείο Ηρώδου του Αττικού, και δεξιότερα η περιοχή Πλάκα.
Κείμενο: Μ.Σ

Αρχείο: ψηφιακή βιβλιοθήκη του Στρασβούργου

Φωτογράφος: Paul Baron des Granges

google earth 2023